Autor: Damian Szymon Nitecki
Herakles z powieszonymi Kerkopami. Metopa ze świątyni Hery w Paestum
Kerkopi byli to dwaj bracia, demoniczni tytani. Byli oni synami tytanidy Tei i tytana Okeanosa. Ich imię gr. Κέρκωπες Kérkōpes i łac. Cercopes znaczy dosłownie „Ogoniaści”. Mieli na imię Eurybates i Frynondas. Obdarzeni byli kolosalną siłą i potężnym wzrostem. Obaj trudnili się rozbójnictwem grabiąc i zabijając wędrowców. Ich pojmanie było jedną z pomniejszych prac półboga Heraklesa w okresie jego służby u królowej Lidii, Omfale. Tea zapowiedziała im, żeby wystrzegali się herosa zwanego „Melampygos”, co znaczy „człowiek o czarnym tyłku”.
Pewnego dnia Kerkopi spotkali Heraklesa śpiącego blisko drogi i chcieli go okraść. Zamierzali zabrać mu jego broń: aspis Heraklesa, magiczny miecz wykuty przez Hefajstosa – herakleon, pancerz ze skóry lwa nemejskiego, maczugę oliwną Heraklesa i łuk Heraklesa wraz ze strzałami nasączonymi jadem Hydry Lernejskiej. Herakles zbudził się w samą porę i łatwo dał sobie z nimi radę. Zawiesił ich obu nogami do góry na dwóch końcach długiego drąga. Następnie zarzucił sobie ów drąg na barki i niósł Kerkopów jak dwoje koźląt na targ. W tej pozycji zobaczyli oni czarny tyłek Heraklesa i przypomnieli sobie przepowiednię matki. Jego skóra na tyłku była czarna od słońca oraz od ognistego oddechu olbrzyma Kakusa i byka kreteńskiego.
Wedle jednej wersji tego mitu zaczęli stroić żarty i wprowadzili Heraklesa w taki dobry humor, że zgodził się ich puścić na wolność. Według drugiej wersji tego mitu Herakles dostarczył ich Omfale. Nadal jednak nie zaprzestali rozbójniczego trybu życia, aż wreszcie Zeus rozgniewany ich postępowaniem zamienił ich w małpy i przesiedlił na dwie wyspy, które zamykają Zatokę Neapolitańską, Proscidę i Ischię zwane Pitekuzami (Pitekusaj), czyli „Małpimi Wyspami”. Od nich wywodzi się nazwa tego archipelagu, na którym żyli ich potomkowie.
Bibliografia
Literatura
Graves R., Mity greckie, wyd. V, Warszawa 1992.
Grimal P., Słownik mitologii greckiej i rzymskiej, Wrocław – Warszawa – Kraków 1990.
Kempiński A. M., Encyklopedia mitologii ludów indoeuropejskich. Warszawa 2001.
Schmidt J., Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Katowice 1996.
