Autor: Damian Szymon Nitecki
Portret hetmana Stanisława Koniecpolskiego około 1640 roku. Zbiory Muzeum Narodowego w Warszawie
Stanisław Koniecpolski urodził się 9 lutego 1591 r. Był jednym z najwybitniejszych dowódców w Rzeczpospolitej Obojga Narodów w XVII wieku. W 1632 roku otrzymał buławę wielką koronną. Brał udział w wojnach przeciwko Moskwie, Tatarom oraz Turkom. Walczył pod Kłuszynem, Moskwą, Smoleńskiem, bronił rubieży Rzeczypospolitej, a także prowadził walki ze Szwedami. Odniósł wspaniałe zwycięstwa pod Trzcianą w 1629 r. nad królem Szwecji Gustawem Adolfem, pobił Tatarów pod Martynowem w 1624 r. i pod Sasowym Rogiem w 1633 r., zaś Turków pod Kamieńcem Podolskim w 1633 r. oraz w 1644 r. rozbił armię tatarską pod Ochmatowem.
Stanisław Koniecpolski znany był również z przeprowadzanych w armii reform, między innymi zaciągał regimenty piechoty cudzoziemskiej, budował arsenały broni, w których gromadzono broń i armaty, które miały później wpływ na odnoszone zwycięstwa.
Stanisław Koniecpolski zmarł nagle 11 marca 1646 r. Tym samym król Władysław IV Waza stracił jednego z czołowych polskich dowódców, z którymi wiązał ogromne nadzieje w planowanej wojnie z Turcją, która wobec sprzeciwu magnaterii nie doszła do skutku i była jedną z przyczyn wybuchu powstania Chmielnickiego w 1648 r.
Bibliografia
Literatura
Czapliński W., Koniecpolski Stanisław h. Pobóg (ok. 1594–1646), [w:] Polski Słownik Biograficzny. T. XIII/4, zeszyt 59, Wrocław – Warszawa – Kraków 1968, s. 523–527.
Leśniewski S., Poczet hetmanów polskich i litewskich, Bydgoszcz 1992.
Jokiel E., Działalność polityczno-wojskowa hetmana Stanisława Koniecpolskiego w latach 1618–1632, 1995. Nieopublikowana rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem prof. J. Pajewskiego.
Podhorodecki L., Stanisław Koniecpolski ok. 1592–1646, Warszawa 1978.
