Autor: Damian Szymon Nitecki
Popiersie Druzusa Starszego. Musée du Cinquantenaire w Brukseli
Naprawdę nazywał się Decimus Nero Claudius Drusus Germanicus. Żył w latach 38–9 p.n.e. W historiografii nazywa się go Druzusem Starszym. Był rzymskim politykiem i dowódcą wojskowym. Był patrycjuszem Klaudyjczykiem, ale jego matka pochodziła z rodziny plebejskiej. Był synem cesarzowej Liwii z pierwszego małżeństwa i pasierbem jej drugiego męża, cezara Oktawiana Augusta. O stosunku Liwii do niego nie pisze żadne źródło, można się jedynie domyślać, że mógł on przypominać jej byłego męża tak w charakterze, jak i w przyszłych dążeniach. Liwia raczej była bardziej przywiązana do Tyberiusza. Nie można jednak określić, czy było to spowodowane zbyt szybką śmiercią Druzusa, czy faktycznie jej brakiem miłości do młodszego syna. Był także bratem cezara Tyberiusza, ojcem cezara Klaudiusza i wodza Germanika, a także dziadkiem ze strony ojca cesarza Kaliguli i pradziadkiem ze strony matki cesarza Nerona. W ocenie historyków był to wybitny rzymski dowódca z wczesnego okresu julijsko-klaudyjskiego i jeden z najzdolniejszych rzymskich wodzów w militarnej historii starożytnego Rzymu. Jego przyjazne maniery, ujmujący wygląd, a przede wszystkim błyskotliwe talenty militarne zapewniły mu uznanie i przywiązanie legionistów rzymskich. Ze względu na swój kunszt dowódczy i osiągnięcia militarne często porównywalny jest do Aleksandra III Wielkiego z dynastii Argeadów. W 13 r. p.n.e został mianowany przez Oktawiana Augusta propretorem Trzech Galii. W swojej karierze wojskowej wygrał trzy wojny. Razem z Tyberiuszem podbił Recję i Windelikum w 15 r. p.n.e. Następnie podbił Germanię Wielką w latach 12 – 10 p.n.e. Potem stłumił powstanie Cherusków, Swebów i Sugambrów w 9 r. p.n.e. Podczas tłumienia rewolty Cherusków, Swebów i Sugambrów mając kilkukrotnie mniejszą armię wygrał z nimi ogromną bitwę w rejonie rzeki Łaby. Stoczył też z ich wodzami zwycięskie pojedynki i zdobył w ten sposób tzw. spolia opima. Druzus Starszy zmarł latem 9 roku p.n.e. Swetoniusz pisze, iż wracając znad Łaby, spadł on z konia i tak nieszczęśliwie złamał sobie nogę, że wdarła się gangrena. Zmarł w obozie letnim w Germanii po 30 dniach w obecności brata, Tyberiusza, który na wieść o wypadku szybko podążył do obozu. Eskortował potem mary ze zwłokami brata, które zaniesiono do Rzymu. Pogrzeb Druzusa był, według opisu Swetoniusza, bardzo wytworny. Druzus otrzymał nawet łuk triumfalny z marmuru, z odznakami zwycięstwa, miał on znajdować się przy drodze Appijskiej. Prochy Druzusa spoczęły w Mauzoleum Augusta. Jego potomkowie i on sam otrzymali przydomek „Germanik”. Jak pisze Swetoniusz był on człowiekiem żądnym sławy, choć wobec obywateli był przystępny. Legioniści tak bardzo szanowali swojego wodza, że wznieśli na jego cześć pomnik w Mogontiacum (obecne Mainz). Jego prochy pochowano w Mauzoleum Augusta w Rzymie. Tak oto jego wyczyny opisuje Swetoniusz:
„Był pierwszym z wodzów rzymskich, który popłynął na północną część Oceanu. Za Renem przeprowadził kanały, dzieło skrzętnej i potężnej pracy, które do dziś zwane są Druzyńskimi. Gęsto wycinając wroga w pień i pędząc go w najdziksze ostępy, nie ustawał w pościgu, aż zjawa w postaci niewiasty barbarzyńskiej nadludzkiego wzrostu przemówiła doń w języku łacińskim, zabraniając zwycięzcy posuwać się dalej. Za te przewagi otrzymał prawo do owacji i odznaki triumfalne”.
– Swetoniusz, Klaudiusz, 1
Bibliografia
Źródła
Cassius Dio Cocceianus, Historiae Romanae (Greek), Perseus Digital Library, ed. E. Cary, H. B. Foster, London – New York 1914.
Lucius Annaeus Florus, Epitome Rerum Romanorum, liber 2, XXX: Bellum Germanicum (Latin), Perseus Digital Library, ed. E. S. Forster, London – New York 1929.
Cornelius Tacitus, Germania (Latin), Perseus Digital Library, ed. H. Furneaux, Oxford 1900.
Caius Suetonius Tranquillus, De Vita Caesarum. Divus Claudius (Latin), Perseus Digital Library, ed. M. Ihm, Lipsiae 1907.
Gajusz Swetoniusz Trankwillus, Żywoty Cezarów. Żywot Klaudiusza, tłum. J. Niemirska – Pliszczyńska, Warszawa 1986.
Literatura
Flower H. I., The Tradition of the Spolia Opima: M. Claudius Marcellus and Augustus, „Classical Antiquity”, vol. 19, 1, 2000, s. 34-64.
Powell L., Eager for Glory: The Untold Story of Drusus the Elder, Conqueror of Germania. Barnsley 2011.
Rich J., Drusus and the Spolia Opima, „The Classical Quarterly”, vol. 49, 2, 1999, s. 544-555 .
