Autor: Damian Szymon Nitecki
Mapa Księstwa Gniewkowskiego
Po upływie kilku dniu od oblężenia zamku Raczans/Raciąż (dzis. Raciążek) wojsko Władysława Białego i Ulryka de Osten rozpoczęło kampanię gniewkowską w 1375 r. Miasto Gniewkowo poddało się księciu bez walki, gdyż mieszczanie gniewkowscy ochoczo witali swojego władcę. Załoga rycerzy polskich pod dowództwem burgrabiego zamku Gniewkowo i stolnika poznańskiego Gerwarda ze Słomowa licząca 25 rycerzy wśród których znajdowali się jego dwaj synowie i brat dzielnie broniła zamku gniewkowskiego. Wówczas chorągwiom saskim i branderburskim Ulryka de Osten pospieszyli na pomoc zbrojni mieszczanie gniewkowscy przy pomocy, których spalono kasztel w Gniewkowie. Wówczas załoga polska się poddała. W ten sposób Władysław Biały przejął konie i broń przeciwnika oraz zasoby zgromadzone w zamku Gniewkowo, w którym jak mniemam znajdował się skarbiec miejski. Do niewoli księcia dostali się Gerward ze Słomowa, jego synowie i brat oraz cała załoga zamku gniewkowskiego. Za duży okup mu złożony przez Sędziwoja z Szubina zostali oni wykupieni z niewoli. Po raz kolejny Władysław Biały udowodnił, że potrafi pozyskiwać fundusze na prowadzenie wojny. Po zwycięskiej kampanii gniewkowskiej na przełomie sierpnia i września 1375 r. Ulryk de Osten otrzymawszy wynagrodzenie opuścił wraz ze swoimi rycerzami szeregi wojska Białego. Uczynił tak na polecenie swych braci, Dobrogosta i Arnolda. Wycofanie się Ulryka de Osten z jego rycerzami do Drezdenka uszczupliło siły księcia. Z pewnością chorągwie te przydałyby mu się podczas bitwy pod Gniewkowem i mogły w niej przechylić szalę zwycięstwa na jego stronę. Sądzi się, że przyczyną odwrotu Ulryka była obawa de Ostenów przed karą ze strony króla Polski Ludwika Andegaweńskiego, którego byli wcześniej (za Kazimierza III Wielkiego) wasalami. Jednakże należy zauważyć, że formalnie stosunku lennego – istniejącego od 22 lipca 1365 r. – przecież nie rozwiązano, mimo zmiany sytuacji politycznej i przynależności państwowej.
Bibliografia
Źródła
Joannis de Czarnkow, Chronicon Polonorum, [w:] Monumenta Poloniae Historica, t. II, Lwów 1872; Kronika Janka z Czarnkowa, tłum. J. Żerbiłło, Kraków 1996.
Literatura
Śliwiński J., Władysław Biały (1327/1333 – 20 luty 1388). Ostatni książę kujawski. Największy podróżnik spośród Piastów, Kraków 2011.
