Autor: Damian Szymon Nitecki
„Legiony rzymskie” H. M. D. Parkera
Monografia ta została napisana w 1928 r. przez uważanego wówczas za najwybitniejszego brytyjskiego historyka zajmującego się starożytnym Rzymem Henry’ego Michaela Denne’a Parkera. Specjalizował się on w badaniach nad legionami rzymskimi we wczesnym cesarstwie. Praca H. Parkera nosi oryginalnie tytuł: „The Roman Legions”. Została napisana w języku angielskim. Jej przekładu na język polski dokonał Krzysztof Narloch, który odwalił kawał solidnej roboty. Układ i struktura tej książki, a także sposób prezentowania w niej wyników badań zdominowały studia nad legionami rzymskimi na wiele lat. Dotąd praca Parkera stanowi punkt wyjścia w badaniach nad legionami rzymskimi w pryncypacie. W publikacji omówiono następujące zagadnienia:
– armia przed reformami Gajusza Mariusza;
– reformy Gajusza Mariusza;
– armie Cezara i Pompejusza;
– system militarny Oktawiana Augusta;
– legiony rzymskie po panowaniu Oktawiana;
– zagadnienie dyslokacji legionów rzymskich w latach 14-180 n.e.;
– pochodzenie rekrutów;
– legioniści i oficerowie;
– warunki służby;
– uzbrojenie;
– szyk w marszu i bitwie.
Dodatkowym atutem monografii „Legiony Rzymskie” jest fakt, że została napisana prostym i zrozumiałym językiem. Posiada ponadto ogromną wartość merytoryczną, bowiem mimo upływu wielu lat prezentuje w dużej mierze aktualny stan badań. Rozdział o tzw. reformie Gajusza Mariusza już się zdezaktualizował. Obecnie wiadomo, że coś takiego nie miało miejsca w dziejach starożytnego Rzymu i jest to najprościej rzecz ujmując mit historiografii. Jednakże pozostała część pracy przedstawia aktualny stan badań. Każdy szanujący się historyk zajmujący się dziejami militarnymi starożytności, a zwłaszcza wojskowością rzymską powinien się powołać na książkę Parkera w swoich badaniach, a pasjonat wojskowości antycznej uznać ją za pozycję obowiązkową do przeczytania.
